Vragen - FAQ / vmbo-mavo-havo-vwo en Stanley's Musical Academy

________________________________________________________________________________

| Opleiding | Vooropleiding | Cursus | Vmbo-Mavo-Havo-Vwo |

VMBO - MAVO - HAVO - VWO en de kunststudies aan het HBO

Op verzoek van velen (jongeren, leraren en decanen) enige uitleg over het Nederlandse schoolsysteem met betrekking tot de professionele kunststudies.

De studies voor podiumkunstenaar (conservatorium, dansacademie en toneelschool) zijn in Nederland op het HBO (Hoger Beroeps Onderwijs) ondergebracht. De wetenschappelijke studie van de uitvoerende kunsten op het WO (Universiteit). Zowel in Vlaanderen (HKO) als in Duitsland (Hochschule) zijn deze studies op hetzelfde niveau ingeschaald. Het gaat dus om de Hogeschool, niet hetzelfde als de Universiteit. Voor ons is het dus van belang te zien welke routes er naar de uitvoerende kunststudies op het HBO mogelijk zijn.

De route bedacht voor het HBO is de HAVO.
Dit is dus het snelste en meest nuttige voortraject. In het systeem staat het VWO "boven" de HAVO en biedt daarom ook toegang tot het HBO, terwijl het VWO eigenlijk een voorbereiding is voor studie aan de universiteit. Hier dus geen problemen te bekennen, behalve dat je voor het toelatingsexamen eerst een positieve beoordeling voor de desbetreffende disciplines dient te verkrijgen. Laten wij eerlijk zijn : zing je vals, dan wordt je afgewezen, ongeacht jouw diploma. Nu zit daar dan ook de uitzondering met de andere studies in het HBO, want ook een VMBO / MAVO diploma geeft toegang tot deze kunststudies.

Kan ik met mijn diploma VMBO / MAVO naar het HBO?
Ja, maar .......
In principe is het VMBO / de MAVO bedoeld als voorbereiding voor het MBO. Sinds lange tijd wordt er echter in de kunststudies een uitzondering gemaakt en kan jij bij geschiktheid voor de kunstvakken worden aangenomen. Je moet dus slagen voor het toelatingsexamen, net zoals ieder ander. Daarna wordt er naar jouw middelbare school diploma gekeken. Volgens de wet zijn er twee mogelijkheden om toegelaten te worden. Het is de directie die beslist, behalve als jij ouder bent dan 21 jaar dan mag het sowieso. De grote problemen zijn studietempo en zelfstandig kunnen studeren. Daar besteden wij tijdens onze Vooropleiding dan ook tijd aan, zodat ook degene met een VMBO / MAVO diploma die bij ons les heeft genomen klaar is voor de professionele studie.

Er zijn twee mogelijkheden met een diploma VMBO / MAVO.
Allereerst dien je te slagen voor het toelatingsexamen voor de betreffende kunstdiscipline(s). Daarna wordt er pas naar de vooropleiding en ook middelbare school gekeken. Dan is het de "discretie van de directie" om de desbetreffende kandidaat als student in te schrijven. De directie heeft de eindbeslissing, geadviseerd door de leraren. In vroeger tijden werd er een psychologische test afgenomen om te onderzoeken of de desbetreffende kandidaat het studietempo aankon. Het is tenslotte een ander tempo op het VMBO / de MAVO dan op de HAVO, om nog maar te zwijgen over het feit dat het VMBO / de MAVO vier jaar duurt en de HAVO vijf jaar. Dubbele "problemen" (lees : achterstand), dus. Daarnaast is zelfstudie niet een onderwerp waar op het VMBO / de MAVO veel aandacht aan wordt besteed, terwijl dit één van de belangrijkste vermogens voor de aankomende podiumkunstenaar is! Tegenwoordig wordt deze test niet meer als regel afgenomen, terwijl deze ook voor de kandidaat gunstig kan zijn.

De tweede mogelijkheid is na het bereiken van de leeftijd van 21 jaar. Dan wordt je geacht meer te kunnen dan toen je van het VMBO / de MAVO afkwam en mag er niet meer naar dat diploma worden gekeken.

"Jij hebt VMBO / MAVO, dus mag je niet naar het HBO!"
Krijg jij na het afleggen van een toelatingsexamen voor één van de kunststudies als beoordeling dit te horen, dan is die school fout! Zie het maar als een standaard afwijzing, de werkelijk reden is dus anders. Zit het jou dwars, dan heb jij drie mogelijkheden. De eerste is een gesprek met de directie aanvragen. Hier dien je dus inzicht te hebben in de beoordeling van de leraren en die informatie is vertrouwelijk. Een probleem is dus de bewijslast. Als tweede kan jij in beroep bij de Onderwijsinspectie. Een dergelijk Beroepsprocedure is wettelijk beschreven en geeft ook als probleem dat jij geen bewijzen van de beoordeling hebt en de school wel, maar de wet beschermt jou ook, dus hier zijn zeker mogelijkheden. Als derde mogelijkheid kan je een toelatingsexamen op een andere school af gaan leggen en de desbetreffende school gewoon vergeten.

Mogelijkheden voor de houders van een diploma VMBO / MAVO? Ja, dus. Al heel lang. Vergis je niet, het is nogal een overstap en vergt voor de meesten een langere periode van bijlessen en extra hard werken om de "achterstand" weg te werken, maar het kan absoluut. Ongeveer 30% van de HBO studenten aan een kunststudie komen via de MAVO, waar onder grote namen in het vak!

Deze situatie geldt enkel en alleen in Nederland!
Ondanks het feit dat de EU sinds 1993 bezig is met onderwijs over de grenzen mogelijk te maken, zijn er nog enorm veel verschillen. Binnen het Nederlandse ééntaalgebied zijn er vele uitwisselingen, zowel van leraren als van studenten, maar de middelbare scholing in Vlaanderen (secundair onderwijs) is anders van opzet. Daarom heeft de Nederlandse student een beperkte toegang tot het Hoger Kunst Onderwijs (HKO) in Vlaanderen. Alleen met een VWO diploma kan jij naar het HKO, de HAVO wordt door de Vlaamse regering niet erkend. Dit is een langlopend conflict en wordt niet zo maar opgelost.

Zonder VWO heb je als Nederlandse student dus geen kans op het Koninklijk Conservatorium van Brussel te worden aangenomen. Dit geldt ook voor de vooropleiding op Dé Kunsthumaniora te Antwerpen : nog steeds de enige full-time vooropleiding voor musical. Deze is namelijk als 7e jaar georganiseerd, wat betekent dat toegang alleen mogelijk is na de middelbare school. In België is het middelbaar onderwijs volgens het middenschool idee opgezet en duurt zes jaar. Daarom kan je als Nederlander alleen met een VWO diploma naar dat 7e jaar (toelatingsexamen is verplicht). Wederom omdat de Vlaamse regering het HAVO diploma niet wil erkennen, niet omdat zij op een hoger niveau staan want dat is pertinent niet waar.

In Duitsland en Engeland is de situatie weer anders. Daar zijn privé-scholen naast de door de staat gesubsidieerde scholen gemeengoed. Dat scheelt aanzienlijk voor wat betreft het aanname beleid, maar het diploma en de bevoegdheid die dat diploma geeft kan dan een probleem zijn. De strikte regels zijn er om een eensluidend diploma op gelijk niveau in alle Europese landen te creëren. Dit wordt ook in Nederland tegelijk met het nieuwe BaMa systeem op het HBO al voorbereid en zal wellicht tot scherpere beoordelingen leiden.

Andersom is het aanzienlijk makkelijker : vele buitenlandse studenten kunnen met aanzienlijk minder problemen in Nederland een kunststudie aan het HBO volgen. Nederland is wat dat betreft altijd al een voorloper geweest voor wat betreft de liberalisering van de professionele opleidingen. De vraag is wat het nieuwe BaMa systeem gaat veroorzaken.

Nieuwe ontwikkelingen
Sinds kort is het mogelijk in het MBO een kunstgerelateerde opleiding te creëren. Dit schooljaar (2002-2003) gaan er al enkelen van start. Dit wekt de indruk dat de toegang tot een dergelijke studie makkelijker gaat worden, dat is namelijk wat er nu door deze scholen wordt gezegd.
Dit is niet helemaal waar, omdat het eindniveau van het MBO gelijk dient te staan aan het toegangsniveau van het HBO. Oftewel : er is een studielaag bijgekomen, wat natuurlijk wél
positief zou kunnen zijn, maar wat dit in de praktijk zal betekenen is nog niet duidelijk.

Dit is de eenvoudige uitleg. Nu volgt aanvullend de meer complexe uitleg.
Het systeem ziet er goed en werkbaar uit. De natuur van het onderwijs is echter dat het verandert, wat ook sinds de invoering van dit systeem (Mammoetwet 1968) constant gebeurt. Eén van de pijlers van deze onderverdeling is het als hoogste goed stellen van intellectuele intelligentie : "kan jij goed leren, dan ga je naar het VWO, anders naar de LAVO (nu VMBO)". Dat was de boodschap van vroeger. Een voorbeeld is dat sinds de opkomst van de pc (jaren '90 van de vorige eeuw) iedereen technische kennis dient te hebben. Wiskunde werd bijna overal een verplicht vak. Opvallend is dat sindsdien de LBO op is gegaan in het Voorbereidend Beroeps Onderwijs (VBO), nu zelfs Voorbereidend Middelbaar Beroeps Onderwijs (VMBO). Nogal een verschuiving en verandering van het originele systeem.

Dit is één van de dingen die dan ook in de loop der jaren anders zijn ingeschat. Recentelijk zijn daar de resultaten van een studie over de beschrijving van de zeven (!) intelligentie typen (de genialiteiten). Deze zijn menselijk gezien elkaars gelijke, maar dat is nog niet in het onderwijs doorgevoerd. In de maatschappij trouwens ook niet, want een professionele voetballer verdient aanzienlijk meer dan een professor op de universiteit.

Sinds de opbouw van het kunstonderwijs (enkele eeuwen geleden), is er een besef van "verschil" van vakmatigheden tussen de diverse disciplines. Zo krijgen muziekstudenten aan een conservatorium naast instrumentaal onderricht (fysieke kennis) aanzienlijk veel theoretische kennis te verwerken. Dansstudenten aan een dansacademie krijgen aanzienlijk veel fysieke kennis te verwerken, maar een zeer beperkte hoeveelheid theoretische kennis. Dramastudenten aan een toneelschool zitten ergens tussen deze twee lijnen in. Dat levert direct enkele principieele verschillen op met betrekking tot de vooropleiding, vandaar dat er op de conservatoria veel VWO'ers voorkomen en onder dansers veel MAVO'ers.

Het verschil in intellectuele intelligentie en fysieke intelligentie is in de kunstsector dus al heel lange tijd bekend en wordt gelijkwaardig ingeschat. Er zijn weinig musici te vinden die zich "meer" of "beter" vinden dan dansers. Andersom trouwens ook niet.

Voor musical is hier dé bottle-neck!
De werelden van denken en doen van musici, dansers en toneelspelers worden gecombineerd en ook de eisen die men aan de student tot Musical Performer stelt. Zolang er echter binnen de professionele opleidingen op het HBO verschil wordt gemaakt tussen een opleiding voor Musical Performer aan een conservatorium, dansacademie en een toneelschool, staat voor de VMBO / MAVO leerling die kan zingen en dansen de deur open.

Heb je hieromtrent verdere vragen? Schroom niet om ons te benaderen.
________________________________________________________________________________